Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Functie:
Vitamine B12 (Cobalamine) is in water oplosbaar en maakt deel uit van het vitamine B-complex. De kleur is dieprood, dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van cobalt in het molecuul. Het komt voornamelijk in dierlijke bronnen voor. Vegetariers dienen er dus zorg voor te dragen hier voldoende van in te nemen. Daarnaast heeft vitamine B12 calcium en vitamine B6 nodig voor opname. Opname in het terminale ileum vindt alleen plaats wanneer de zogenaamde intrinsic factor aanwezig is in de maag. Malabsorptie kan plaatsvinden bij pernicieuze anaemie waarbij de intrinsic factor onvoldoende wordt geproduceerd door de maagwand.

 

Vitamine B12 zorgt voor:

  • Vorming en regeneratie van rode bloedlichaampjes
  • Speelt een rol bij de synthese van DNA
  • Helpt het zenuwstelsel gezond te blijven, door de conditie van de isolerende cellen rondom de zenuwbanen op peil te houden
  • Speelt een rol bij het benutten van vetten, koolhydraten en eiwitten
  • Verbetert de concentratie en het geheugen

Vitamine B12 zit in (gehalte in microgram):

  • 1 glas halfvolle melk (150 ml)  0,6 mcg
  • 1 schaaltje yoghurt (200 ml)  0,9 mcg
  • 1 ei (50 gram)                     0,6 mcg

Vitamine B12 wordt uitsluitend geproduceerd door micro-organismen. Dieren en planten kunnen geen B12 aanmaken. Dieren dekken hun behoefte door deze micro-organismen bij zich te dragen, zoals de meeste herkauwers, of door andere dieren te eten, of door producten te eten waarin zich veel micro-organismen bevinden, zoals (hun eigen) uitwerpselen. Ook in de menselijke darm komen micro-organismen voor die in symbiose met de mens B12 produceren. Deze micro-organismen bevinden zich echter in een deel van darmen waar de B12 niet meer kan worden opgenomen. Daarom zijn mensen afhankelijk van een externe bron van B12: dierlijke producten of voor veganisten: B12 pillen.

Vitamine B12 wordt grotendeels opgeslagen in de lever, ook bij dieren. Vitamine B12 komt in de natuur voor in zoet en zout water, in de grond en in uitwerpselen. Vegetariers kunnen vitamine B12 verkrijgen uit uit producten zoals melk, melkproducten, eieren.

In sommige algen en wieren komt een vitamine B12-gelijkende stof voor, maar die is inactief als vitamine, als voedingsstof voor veganisten, werkt dit dus niet (zoals vroeger gedacht werd). De nep-B12 uit wieren en algen kunnen zelfs een negatieve werking hebben doordat ze de opname van echte B12 kunnen blokkeren. Ook wordt vaak gedacht dat gist of gistextracten B12 bevatten maar dat is niet het geval. Het misverstand is waarschijnlijk ontstaan doordat veel B12-pillen gemaakt zijn van gist waarin kunstmatig B12 is toegevoegd. Deze gist bevat uiteraard wel B12. Pure gist bevat van nature echter geen B12.

Indien tekort
Een tekort aan vitamine B12 kent men vooral bij veganisten. Echter, na het stoppen van eten van dierlijke producten kan het nog 3 jaar duren voordat een tekort zich kenbaar maakt; het lichaam kan dus enkele jaren op een goede B12-voorraad teren.

Een tekort aan vitamine B12 ontstaat ook als iemand geen intrinsic factor (een glycoproteine) maakt. Dit is bijvoorbeeld het geval na een operatieve verwijdering van een deel van de maag. In zo'n geval kunnen B12-injecties nodig zijn om het tekort op te heffen. Ook kan het voorkomen dat het lichaam antistoffen tegen deze vitamine aanmaakt, waardoor de opname door het lichaam wordt geremd.

Door het slikken van hooggedoseerde pillen (1000 tot 2000 microgram per dag) is het mogelijk om ook zonder intrinsic factor voldoende B12 binnen te krijgen. De opnamen geschiedt in dat geval via diffusie. In Nederland zijn injecties echter gebruikelijker.

Een tekort leidt uiteindelijk tot een vorm van bloedarmoede (pernicieuze anemie) en neurologische gevolgen zoals tintelingen in de vingers (paraestesie), geheugenverlies, coordinatiestoornissen (ataxie) en spierzwakte in de benen.

Pernicieuze anemie betekent letterlijk: een verderfelijke (ernstige) vorm van bloedarmoede. De ziekte "pernicieuze anemie" staat echter voor iets anders: een stofwisselingsziekte waardoor er geen intrinsieke factor wordt aangemaakt of werkzaam is, met als gevolg een B12 gebrek met als gevolg een bepaald type bloedarmoede. Een ander woord voor pernicieuze anemie is de ziekte van Addison-Biermer.

Overige aandoeningen bij een gebrek aan vitamine B12 zijn:

  • Ziekten van het zenuwstelsel
  • Hartaandoeningen
  • Pijnlijke tong
  • Hallucinatie
  • Diarree

Indien teveel
Er zijn geen ongewenste effecten bekend bij personen die langdurig hoge doseringen gebruikten. Het lichaam reguleert de opname van vitamine B12 zelf.

Therapeutisch gebruik

  • Bij pernicieuze anemie.
  • Toediening meestal per injectie
  • Herstel na ziekte
  • Bij chronische vermoeidheid
  • Bij verwarring en dementie
  • Bij premenstruele klachten (PMS), kan vitamine B12 vermindering van de klachten geven

Opmerkingen
Oestrogenen, alcohol en slaapmedicatie breken vitamine B12 af. Opname van vitamine B12 gaat over het algemeen moeilijk. Zeker als er een versnelde darmpassage is. In ernstige gevallen zal veelal gebruik gemaakt worden van injecties. Omdat vitamine B12 veelal in dierlijke producten zit kunnen bij vegetariers en veganisten tekorten voorkomen.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid

  • Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH): 1 mcg
  • Maximale veilige hoeveelheid: 50 mcg (50 x ADH)


Bronnen: Nederlands Vitamine Informatie Bureau (TNO), Universiteit van Wageningen, Voedingscentrum & Wikipedia

Meer weten over Vitamines?

 


DISCLAIMER

Artikelen op deze website worden enkel weergegeven als vrijblijvende informatie en zijn geen vervanging voor een geneeskundige behandeling of geneeskundig of voedingsdeskundig advies van welke aard ook. Raadpleeg steeds uw arts voor alles wat met uw gezondheid te maken heeft. De eigenaar van deze website kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor de juistheid of om het even welk ander kenmerk van de verstrekte informatie, noch voor het gebruik ervan, noch voor om het even welk gevolg van het gebruik ervan.

Vegetarisme.nl, Powered by Nextplore...